İstanbul’da başlayan 9. Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi’nde, 11 ülkeden 400 uzman küresel riskleri masaya yatırırken, güvensiz gıdanın yol açtığı 647 milyar dolarlık üretkenlik kaybı ve yapay zekâ tabanlı denetim mekanizmalarının uluslararası ticaretteki stratejik önemi öne çıktı.
Gıda Güvenliği Derneği koordinasyonunda, Tarım ve Orman Bakanlığı desteği ile Uluslararası Gıda Koruma Birliği (IAFP) iş birliğinde Grand Cevahir Hotel & Convention Center’da 5 Kasım’da başlayan organizasyon, iki yılda bir düzenleniyor. Türkiye’de doğrudan bu alana odaklanan tek platform niteliğindeki kongrede, 12 ayrı oturumda 65 sözlü ve 34 poster sunumuyla sektörün geleceği değerlendiriliyor.
Ekonomik Maliyetler ve İhracat Kapasitesi
Dünya Sağlık Örgütü verilerini aktaran Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Filis Gergerli, güvensiz gıdaların 2021 yılında 866 milyon hastalık vakası ve 1,52 milyon can kaybı yarattığını belirterek ekonomik tahribata işaret etti. Gergerli, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları kaydetti:
Gıda güvenliği, ülkelerin kalkınma ve gelişim yolculuğunun ayrılmaz parçasıdır. Sağlığı korur; ekonomik dayanıklılığı, üretimde sürekliliği ve uluslararası ticarette güveni güçlendirir
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan ise gıdanın küresel ölçekte stratejik bir baskı unsuruna dönüştüğünü, Türkiye’nin iç talebi karşılamanın ötesinde 200 ülkeye gerçekleştirdiği ihracat kapasitesini koruması gerektiğini ifade etti. Kaplan, mevzuat ve sanayi altyapısının yanı sıra tüketici gıda okuryazarlığının artırılmasına odaklandıklarını aktardı.
Yapay Zekâ ile Risk Yönetimi
Sektördeki teknolojik dönüşüme değinen Kongre Başkanı Dr. Samim Saner, üretim tesislerinde oluşan devasa veri hacminin işlenmesinde geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığını vurguladı. Saner, yapay zekâ sistemlerinin yasal eşikler aşılmadan önce devreye girmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
Artık yalnızca gerçekleşmiş sorunları tespit eden değil, henüz ortaya çıkmamış sorunları öngörebilen gıda güvenliği sistemlerine ihtiyacımız var
Dünün sorusu, ‘Ürünümüz güvenli mi?’ idi. Yarının sorusu ise, ‘Ürünümüzün güvenliğini tehdit edebilecek değişimi ne kadar erken fark edebiliyoruz?’ olacak.
Etkinliğin diğer başlıklarında IAFP Başkanı Dr. Manan Sharma 4.500’ü aşkın profesyonelden oluşan ağın küresel gıda arzını koruma hedefini açıklarken, Prof. Charles Spence gastrofizik araştırmalarını sundu. Prof. Dr. Barbaros Özer ise bilimsel dayanaktan yoksun tüketici algılarının piyasada yarattığı bilgi kirliliğini eleştirdi.
